2011

Juryrapport 2011

De opgaande lijn die de Persprijs Rotterdam de afgelopen jaren steeds heeft laten zien, is ook bij de zesde editie duidelijk waarneembaar geweest. De kwaliteit van de 16 inzendingen was hoger dan ooit, en de jury was ook zeer te spreken over de originaliteit van veel van de ingezonden producties.

Verheugend was het ook, dat zoveel verschillende typen media vertegenwoordigd waren. De jury boog zich over dagbladen, tijdschriften, radio-producties, tv-programma’s, foto’s en boeken. Een bijzondere vermelding in dat verband verdient de productie van Hans van Rhoon onder de titel “Op stap met Wilco Berenschot, wijkagent”. Die productie bestond exclusief uit foto’s maar in een latere fase, aldus de maker, zullen daaraan emails worden toegevoegd.

De jury verwelkomt dergelijke transmediale experimenten, en spreekt de hoop uit bij komende jaargangen van de Persprijs Rotterdam meer inzendingen te kunnen begroeten die niet onder de klassieke mediatypen te categoriseren zijn, zodat de Persprijs Rotterdam ook in dat opzicht een spiegel van deze tijd blijft.

In termen van journalistieke genres gezien, was de jury aangenaam getroffen door de grote diversiteit die de inzendingen lieten zien. Een aantal producties betrof keiharde journalistieke primeurs. Een daarvan komen we verderop tegen, maar met ere mag hier ook worden genoemd de productie van Ellen van Gaalen en Carel van der Velden van AD/Rotterdams Dagblad over de Verver-affaire, genoemd naar de burgemeester van Schiedam die na een aantal onthullende verhalen het veld moest ruimen.

Andere inzendingen boden de achtergrondinformatie die nieuwsconsumenten nodig hebben om lopende zaken zinvol te kunnen duiden. En een aantal mooie human interest producties liet zien, wat het effect is van grote maatschappelijke ontwikkelingen in en rond Rotterdam op individuele mensen.

Inhoudelijk gezien was ook andermaal sprake van een verrassende mix. Van vroegere sportcoryfeeën en falende douanecontroles op nucleair materiaal via de indrukwekkende manier waarop verplegend personeel voor dementerende bejaarden zorgt tot 40 jaar concerten in Ahoy en wat er zoal aan archeologisch bijzonders in de Rotterdamse bodem is te vinden. Het zat er allemaal tussen.

Soms was bij deze producties Rotterdam of – breder gezien – het Rijnmond-gebied het decor waarin het verhaal zich afspeelde. Maar vaker was Rotterdam de onbetwiste hoofdpersoon, iets wat de jury toejuicht omdat onze stad, naar de stellige overtuiging van de jury, landelijk gezien in het nieuws nog altijd enigszins stiefmoederlijk wordt bedeeld. En dat, terwijl er hier zoveel interessants gebeurt!

In dat kader verdient de productie van Laurens Boven en Laura Romanillos van BNR Nieuwsradio een eervolle vermelding. In een vijftal radio-reportages belichtten zij Rotterdamse initiatieven op het gebied van misdaadpreventie die stuk voor stuk innovatief zijn, en vaak elders zijn nagevolgd. Rotterdam, aldus de makers, is zo steeds opnieuw het epicentrum van discussies over hoe de Nederlandse samenleving omgaat met maatschappelijke problemen. En zo is dat.

Net als in voorgaande jaren, werden alle inzendingen door de jury beoordeeld volgens een aantal vaste criteria. Daarbij werd gekeken naar de algemene journalistieke kwaliteit, originaliteit en creativiteit, naar toegankelijkheid, zorgvuldigheid, nieuwswaarde en Rotterdamse impact. Deze uitgangspunten hanterend bleven vier producties over waaruit de uiteindelijke winnaar werd gekozen. Ik noem hierbij de vier genomineerden, van wie er straks één de Persprijs Rotterdam 2011 in ontvangst zal mogen nemen. In willekeurige volgorde gaat het om de volgende inzendingen:

* De reeks artikelen in Trouw onder de verzameltitel “Op Zuid”, van de hand van Bart Zuidervaart en Adri Vermaat en met foto’s van Otto Snoek. Het gaat om zeer zorgvuldige portretten van een aantal wijken en buurten in Rotterdam-Zuid met veel achtergrondinformatie en veel levende mensen erin, zo volledig dat je bijna van een “handleiding Zuid” kunt spreken. De conclusie van de schrijvers is dat Rotterdam-Zuid, ondanks criminaliteit en hardnekkige armoede, - citaat - ”bovenal een bruisend en boeiend gebied is, waar successen te weinig worden doorverteld.”

* Heel anders van aard is de VARA-productie “Veerboot naar Holland” van Fidan Ekiz en Kees Schaap. De inzending bestaat uit een vijftal tv-uitzendingen, die samen het immigratieverhaal van vijf Turkse gezinnen vertellen. Daarbij praatte Fidan Ekiz met haar eigen ouders, zussen, de vriendinnen van haar moeder, hun echtgenoten en kinderen die samen in Rozenburg opgroeiden. De jury was getroffen door de liefdevolle en integere manier waarop de reportages laten zien hoe de hoofdpersonen hun plaats in de Rotterdamse, in de Nederlandse samenleving zochten en vonden. Met name ook de levenskracht van Fidan’s moeder en haar vriendinnen wordt op een bijzondere manier geportretteerd.

* Ook een immigrant, maar dan een illegale immigrant, is de hoofdpersoon van de volgende genomineerde inzending, het verhaal “Onzichtbaar in de witte wereld” van Sheila Kamerman en fotograaf Dirk-Jan Visser, dat het afgelopen jaar is verschenen in NRC-Handelsblad. Die hoofdpersoon is de 27-jarige Razak, afkomstig uit Sierra Leone, die probeert om zonder papieren te overleven in Rotterdam. Hoe hij dat doet, wordt in een literair te noemen stijl op beeldende wijze beschreven. Razak komt daarmee, aldus de jury, helemaal tot leven. Speciale vermelding verdienen de werkelijk prachtige foto’s van Dirk-Jan Visser.

* Genomineerd voor de Persprijs Rotterdam 2011 zijn ook Rinke van den Brink en Hanneke de Jonge van het NOS-Journaal, waarvan de tv- en radioreportages over de levensbedreigende bacterie in het Maasstad ziekenhuis werden ingezonden. Deze affaire was zonder twijfel een van de belangrijkste nieuwsonderwerpen in Rotterdam van het afgelopen jaar, en bovendien een zeer forse primeur voor het NOS Journaal dat de zaak aan het licht bracht, en met grote vasthoudendheid bleef volgen. De jury is onder de indruk van de prima onderzoeksjournalistiek van de NOS-journalisten, die vlijmscherp aantoonden hoe ernstig het Maasstad ziekenhuis in gebreke bleef.

Uit deze vier inzendingen, zeer verschillend van aard en zeer verschillend naar genre, heeft de jury de winnaar gekozen.

Met overtuiging heeft de jury gekozen voor een gedurfde productie. Gedurfd omdat persoonlijke ervaringen uitgetild zijn boven het persoonlijke en omgezet zijn in een kwalitatief overtuigend journalistiek epos. Het werk geeft een prachtig en ontroerend beeld van de geschiedenis van veel Rotterdammers..

Het voldoet in alle opzichten aan de criteria voor de Persprijs Rotterdam. De winnaar 2011 is ‘Veerboot naar Holland’, de VARA-productie in vijf delen van de hand van Fidan Ekiz en Kees Schaap.

Rotterdam, 26 oktober 2011

Saskia Stuiveling (voorzitter), Lida Iburg, Wim van Krimpen, Henk Brons en Henk Dam – jury Persprijs Rotterdam 2011